Τα βιολογικά εντομοκτόνα αποτελούν την πιο εξειδικευμένη κατηγορία της βιολογικής φυτοπροστασίας. Η δράση τους βασίζεται στη φύση για να ελέγξει τους εχθρούς των καλλιεργειών, χρησιμοποιώντας ζωντανούς οργανισμούς (μικροβιακά), φυτικά παράγωγα ή φυσικά ορυκτά άλατα.
Βιολογικά Εντομοκτόνα: Μηχανισμοί Δράσης & Εφαρμογή
Σε αντίθεση με τα χημικά εντομοκτόνα που έχουν ευρύ φάσμα (σκοτώνουν τα πάντα), τα βιολογικά είναι συχνά εκλεκτικά, στοχεύοντας συγκεκριμένες ομάδες εντόμων χωρίς να βλάπτουν τους φυσικούς εχθρούς (ωφέλιμα) και τους επικονιαστές.
1. Μικροβιακά Εντομοκτόνα (Βακτήρια & Μύκητες)
Είναι σκευάσματα που περιέχουν «ζωντανή» δραστική ουσία.
-
Βάκιλος της Θουριγγίας (Bacillus thuringiensis – Bt): * Πώς δρά: Περιέχει πρωτεϊνικούς κρυστάλλους που, όταν καταποθούν από προνύμφες (κάμπιες), διαλύονται στο έντερό τους και προκαλούν παράλυση και θάνατο.
-
Στόχος: Λεπιδόπτερα (κάμπιες), προνύμφες κουνουπιών και σκαθαριών. Είναι απόλυτα ασφαλές για τον άνθρωπο και τα πουλιά.
-
-
Εντομοπαθογόνοι Μύκητες (π.χ. Beauveria bassiana):
-
Πώς δρά: Οι σπόροι του μύκητα βλαστάνουν πάνω στον εξωσκελετό του εντόμου, εισχωρούν στο σώμα του και αναπτύσσονται εσωτερικά, εξαντλώντας το.
-
Στόχος: Αλευρώδης, θρίπας, αφίδες, τετράνυχος.
-
2. Φυτικά Εκχυλίσματα (Βοτανικά Εντομοκτόνα)
Προέρχονται απευθείας από φυτά που έχουν αναπτύξει δικούς τους αμυντικούς μηχανισμούς.
-
Φυσικό Πύρεθρο: * Εξάγεται από το άνθος του χρυσάνθεμου. Προκαλεί άμεση παράλυση του νευρικού συστήματος των εντόμων (knock-down effect). Είναι ιδανικό για γρήγορη μείωση πληθυσμών, αλλά διασπάται σε λίγες ώρες από τον ήλιο.
-
Αζαδιραχτίνη (Neem Oil): * Λειτουργεί ως ρυθμιστής ανάπτυξης. Εμποδίζει τα έντομα να αλλάξουν στάδιο (έκδυση), καταστέλλει την όρεξή τους και μειώνει τη γονιμότητά τους. Είναι εξαιρετικό για προληπτική χρήση.
3. Φυσικά Άλατα & Έλαια (Μηχανική Δράση)
Αυτά τα σκευάσματα δεν δηλητηριάζουν το έντομο, αλλά το εξοντώνουν μηχανικά.
-
Άλατα Καλίου Λιπαρών Οξέων (Μαλακός Σάπωνας): * Διαλύουν την κηρώδη προστατευτική μεμβράνη των εντόμων με μαλακό σώμα (μελίγκρα, αλευρώδης), προκαλώντας τους αφυδάτωση.
-
Θερινά & Χειμερινά Έλαια: * Καλύπτουν το σώμα του εντόμου ή τα αυγά του με ένα λεπτό φιλμ, προκαλώντας θάνατο από ασφυξία.
4. Πλεονεκτήματα στην Αγορά
-
Μηδενικά Υπολείμματα: Επιτρέπουν στον παραγωγό να ψεκάσει και να συλλέξει την ίδια ημέρα (PHI: 0-1 ημέρα).
-
Προστασία Μελισσών: Τα περισσότερα (όπως ο Βάκιλος) δεν επηρεάζουν καθόλου τους επικονιαστές.
-
Ασφάλεια Χρήστη: Δεν απαιτούνται ειδικές στολές υψηλής προστασίας, καθώς η τοξικότητα για τα θηλαστικά είναι ελάχιστη έως μηδενική.
