Τα βιολογικά μυκητοκτόνα αποτελούν τη φυσική απάντηση στις ασθένειες που προκαλούνται από μύκητες και βακτήρια. Στη βιολογική γεωργία, η στρατηγική μετατοπίζεται από την «εκ των υστέρων καταπολέμηση» στην πρόληψη και την ενίσχυση της φυσικής άμυνας του φυτού.
Βιολογικά Μυκητοκτόνα: Προστασία μέσω Ανταγωνισμού και Φυσικών Στοιχείων
Σε αντίθεση με τα χημικά μυκητοκτόνα που εισχωρούν στους ιστούς (διασυστηματικά), τα περισσότερα βιολογικά δρουν επαφής ή μέσω βιολογικού ανταγωνισμού, δημιουργώντας μια ασπίδα προστασίας γύρω από το φυτό.
1. Μικροβιακοί Ανταγωνιστές (Ωφέλιμοι Μικροοργανισμοί)
Αυτά τα σκευάσματα περιέχουν «καλούς» μύκητες ή βακτήρια που καταλαμβάνουν τον χώρο πριν από τους παθογόνους.
-
Βάκιλος του εδάφους (Bacillus subtilis): Ένα βακτήριο που αποικίζει τις ρίζες και τα φύλλα. Παράγει φυσικές αντιβιοτικές ουσίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη παθογόνων όπως το ωίδιο, ο βοτρύτης και η ριζοκτόνια.
-
Τριχόδερμα (Trichoderma harzianum): Ένας ωφέλιμος μύκητας που εφαρμόζεται κυρίως στο έδαφος. Παρασιτεί πάνω σε παθογόνους μύκητες εδάφους (όπως το πύθιο και η φυτόφθορα) και διεγείρει την ανάπτυξη των ριζών.
2. Παραδοσιακά Φυσικά Ανόργανα Στοιχεία
Αποτελούν τα βασικά «όπλα» της βιολογικής γεωργίας εδώ και δεκαετίες.
-
Χαλκός (Βορδιγάλιος πολτός, Οξυχλωριούχος χαλκός, Υδροξείδιο): Δρα παρεμποδίζοντας τη βλάστηση των σπορίων των μυκήτων. Είναι η νούμερο ένα λύση για τον Περονόσπορο, το Κυκλοκόνιο της ελιάς και τις βακτηριώσεις.
-
Θείο (Βρέξιμο ή σε σκόνη): Το αρχαιότερο μυκητοκτόνο. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό κατά του Ωιδίου (μπάστακας) και έχει παράλληλα ακαρεοκτόνο δράση.
3. Φυσικά Εκχυλίσματα και Ορυκτά
-
Όξινο Ανθρακικό Κάλιο: Ένα ορυκτό άλας που αλλάζει το pH στην επιφάνεια του φύλλου, καθιστώντας το εχθρικό για τους μύκητες. Χρησιμοποιείται κυρίως κατά του ωιδίου και του βοτρύτη.
-
Εκχύλισμα Laminaria (Laminarin): Προέρχεται από φύκια και δρα ως επαγωγέας αντίστασης. «Ξεγελά» το φυτό κάνοντάς το να πιστεύει ότι δέχεται επίθεση, ενεργοποιώντας έτσι τους δικούς του μηχανισμούς άμυνας (ανοσία).
[Image: Interaction of Trichoderma fungi with plant roots showing competitive exclusion of pathogens]
4. Πλεονεκτήματα & Ιδιαιτερότητες
-
Μηδενικά Υπολείμματα: Τα περισσότερα (ειδικά τα μικροβιακά) δεν αφήνουν χημικά κατάλοιπα στους καρπούς.
-
Διαχείριση Ανθεκτικότητας: Λόγω των πολλαπλών τρόπων δράσης τους, οι μύκητες δεν αναπτύσσουν εύκολα αντοχή σε αυτά.
-
Προσοχή στις Συνθήκες: Τα μικροβιακά μυκητοκτόνα (ζωντανοί οργανισμοί) είναι ευαίσθητα σε ακραίες θερμοκρασίες και δεν πρέπει να αναμιγνύονται με ισχυρά απολυμαντικά ή χαλκούς (που σκοτώνουν τα ωφέλιμα βακτήρια).
